1632

 

1.   Adr: Magnus Benedicti Anethulander – Aut: Benedictus Baazius (Disputationes aliquot de philosophia in genere, I. De philosophiae definitione tam nominali quam reali. Quam /…/ sub praesidio /…/ Michaelis Johannis Savonii in Academia Regia Dorpatensi, /…/ publice discutiendam exhibet Magnus Benedicti Anethulander /…/ ad 3. Octobris /…/ - Dorpati Livonum, 1632: J. Pistorius).

                                                                                                            UUB, [TartuUB]

GRATULATIO

 

Ornatissimo ac Doctissimo

Dn. MAGNO BENEDICTI

Thesium harum propugnatori indefesso.

 

Non minima est virtus doctorum scripta legisse,

Assidua et varios cura volvisse libellos.

Quod cum Magne facis tibi laus sit, gloria summa;

Laudandum studium frater Deus ipse secundet.

Properante calamo apponebat

BENEDICTVS  BAAZIVS.

 

2.   Adr: Magnus Benedicti Anethulander – Aut: Joh. Joh. Pryns (cf.1)  

                    UUB, [Tartu UB]

GRATULATIO

 

Cvm cupias sapiens et doctus Magne videri,

Rite quidem Sophiae limina sacra colis:

Perge, tuum tuto studium sic stare valebit

Tecum, tuto tecum ire redire magis:

5            Perge, stude, suda, vigila, lege, scribe, labora;

Frange, placet tibi si nucleus, ipse nucem.

In honorem Ornatiss. et Doctiss. Dn. Re-

spondentis, fratris mei chariss. apposui

Joh. Joh. Prijns W-G.

 

3.   Adr: Magnus Benedicti Anethulander  – Aut: Sveno Olai Scopulander (cf.1)

        UUB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Qveis dat laurigeros victoria laeta triumphos,

Assolet his aetas prisca Brabea dare.

Tu quoque vince, Sophν trutinans vestigia MAGNE

Doctorum, ut pariter clara trophaea feras,

5            Nam tibi inexcelsa et praelustri Palladis arce,

Culmina Musarum scandere cuncta licet.

Perge igitur, laudo studium, Deus ipse secundet,

Vt tua florifera tempora laude teras.

Infrecati amoris ergo amico et consan-

guineo suo fidelissimo fraterne

apposuit,

SVENO OLAI Scopul.

Vasb. Suecus

 

4.   Adr: Magnus Benedicti Anethulander – Aut: Ericus Bergius (cf. 1)   

                   UUB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Qvod veterum tractas doctorum, MAGNE, labores;

Hinc te perpetuo gloria magna manet

MAGNVM ad virtutes habet haec tua gloria calcar;

Perge, tua atque olim gloria major erit,

5            Fide Deo, ut magnis MAIOR conatibus adsit; 

Atque aderunt studiis maxima fata tuis.

Moris, amoris ut et honoris ergo

deproperabat

Ericus Bergius S. Smaland

 

5.   Adr: Magnus Benedicti Anethulander – Aut: Anonymus (cf. 1)

                            UUB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Eteostichon.

Magne, patet VersV hoC, Dörptae, qVo VIXerIs anno.[1]

 

6. Adr: Nicolaus Laurentii Aritander – Aut: Petrus Andreae (Disputatio theologica, exhibens verum ΨΥΧΟΔΟΧΕΙΟΝ numerum: potissimum contra purgatorium pontificium directa: et /…/ proposita, in Regia Academia Dorpatensi: praeside Georgio Mancelio /…/ respondente Nicolao Laurentii /…/ a. d. 16. Novembr. /…/ - Dorpati Livonum, 1632: J. Pistorius).                                                                 UUB, [Tartu UB]

GRATULATIO                                

 

Humanissimo ac Doctissimo

Domino Nicolao Laurenti

Nicopia-Sueco harum thesium, contra Pur-

gatorium Pontificium directarum propugnatori soler-

tissimo, fratri et contubernali meo perdilecto, Candoris et

Amoris ergo haec paucula supposui.

 

Non Epicure vafer, non Saducaee dolose,

Ethnica, quae struitis, somnia quidque valent.

Cum Elyseos campos, et purgatoria tetra

Fingitis, est animis fabula vana, piis.

5            Cedite et hinc cessate mali: tu docte Niclae    

Gloria Musarum somnia tanta fuga.

Somnia vana fuga, doctorum exempla imitare,

Et calcato horum fortiter ipse theses.

Ponite nunc capita et cessate mali: Duce Christo

10                    Tu Nicolae tuum tolle subinde caput,     

Tolle caput, Christique pius vestigia serva,

Vt possis studiis invigilare sacris.

Hoc precor: et crescat semper sapientia sancta,

Et crescat pietas vera, precorque tibi.

15            Hinc dabitur quondam tibi post tua tempora vitae, 

Arce in praecelsa viva corona poli.

PETRVS  ANDREAE  Arbogia-Wes-

mannus, Suecus

 

7.   Adr: Nicolaus Laurentii Aritander – Aut: Andreas Laurenius (cf. 6)  

               UUB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Laudantur multi, sed laus non omnibus una,

Sicut enim meruit, quisque brabaea feret.

Talia dum mecum sincero pectore volvo,

O magnum Aonium, tu Nicolae decus;

5            Inquio, dum fundis sacrum de fonte liquorem  

Ingenium Genij, prodis et ipse tui.

Pergito sic sacros docte lustrare libellos,

Sic et eris celsi portio digna poli.

Fraterno amore allectus lubens ponebam

ANDREAS LAURENIUS  S.

 

8. Adr: Benedictus Baazius – Aut: Zacharias Solthow (Disputatio psychologica prima de definitione animae in genere ad quam /.../ sub praesidio /…/ M. Henrici Oldenburgii, oratoriae et poeticae facultatis professoris in Academia Dorpatensis Regia, respondebit Benedictus Baazius philosoph. et theol. studiosus. Die ... mensis ... . Riga 1632: Gerhardus Schröder)

                                                                        UUB (Coll. Palmskiöld. 435:35)

GRATULATIO

Calculum hunc[2] candidum

Riga Dorpatum

Doctissimo ac humanissimo Juveni viro,

Dn. BENEDICTO BAAZIO

Smolandia Sueco, fratri, amico ac populari suo syncere

colendo, de subtilitate animae docto disputationis

penicillo publice disserenti.

 

Qualis honos, virtus, Baazi, quoque gloria quanta

Nomina sit studiis docta parare suis

Est clarum, mundi sed quae dementia cepit

Illos qui temnunt, dulcia scripta σοφν.

5            Illi ipsi, magno tandem cum crimine cernent

Dum corpus salvum curva Senecta premit

                        Propterea Baazi divam celebrare Sophiam

                                    Ne cesses, magnus sic tibi crescet honos.

                        Suadeo sic pergas inceptum tendere cursum

            10                    Ut sis lux patrii postea clara Soli.

                        Haecce brevi mittam tibi carmina facta pagella

                                    Id pius in te me mittere jussit amor.

                        Charta salutatrix, quamvis sit paupere vena

                                    Scripta, tamen grata suscipe mente, mea.

                                    Honoris, amoris, syncerique cordis

affectus contestandi ergo, mit-

tere voluit ac debuit

ZACHARIAS Solthow

Svecus.

 

9. Adr: Petrus Goetschenius – Aut: Andreas Virginius (Disputatio theologica de apostasia fidelium sive renatorum: qua invictis fundamentis asseritur, fideles sive renatos, moraliter peccando, posse excidere gratia Dei, amittere fidem, atque excutere Spiritum Sanctum: et contra Calvinianorum objectiones diluuntur. Quam /…/ praeside /…/ Andrea Virginio, /…/ pro licentia supremum in S.S. Theologia gradum consequendi, publice, in Academia Livonum, ad 2. d. Jan. anno /…/ MDCXXXIII. /…/ defendendam suscipiet /…/ Petrus Goetschenius, /…/ - Dorpati Livonorum, 1632: J. Pistorius).                                                                UUB, EAB, Riga LAB, [Tartu UB]

                                                                               GRATULATIO

 

Προσφωνματα

ad

Reverendum  et Clarissimum Virum,

Dn. M. PETRUM

GOETSCHENIVM,

pro Licentia summum in SS. Theologia gra-

dum consequendi disputantem, 2. d. Jan.

anno aerae Christianae

MDCXXXIII

 

Cum de progressu studiorum inquirere mos sit,

atque ornare gradu, qui meruere gradum:

Tu vero ludi censuram ferre paratus,

GOETSCHENI, ut doctum sit seges ampla virum;

5            Hinc precor, ut Deus ex alto tua vota secundet, 

principium, medium, metaque JOVA siet.

Nec sinat, ut Mavors, vel dirae injuria linguae

dissipet hos caetus, in quibus ipsus adest.

Scriptum honoris et favoris

ergo ab

ANDREA  VIRGINIO

SS. Theol. D. et P.

 

10. Adr:  Petrus Goetschenius – Aut: Georgius Mancelius (cf. 9)

UUB, EAB, Riga LAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Perge, velut pergis, GOETSCHENI clare, cathedram

scandito; sit praesto gratia magna DEI,

Vt teneram pubem, sanctum templumque Jehovae

aedificare queas dotibus ingenii.

5                    Et Lojolitas (Sathanae genus) acer in armis    

stans, Calvum et pura voce ferito gregem.

Sic Christo Duce, tu bene quinque talenta locabis:

sic eris in Jovae magna columna domo.

amoris sinceri e. deprop.

GEORGIVS  MANCELIVS

SS. Th. Licent. et Prof.

 

11.  Adr:  Petrus Goetschenius – Aut: Fridricus Menius (cf. 9)

 UUB, EAB, Riga LAB, [Tartu UB]

             GRATULATIO

In Licentiam Theologicam.

 

An quicquid liceat, libet quod apte,

Trita haec quaestio vexat eruditos:

An quicquid libeat, licet quod apte

Trita haec quaestio vexat eruditos.

5            Verum, ut quaestio vexat eruditos,

            Sic responsio vexat eruditos

Ad natum genetricis illa spurcae,

Quae, quicquid libet, id licere dixit.

Ast sentire aliter Licentiatum,

10            Facto comprobat, et reapse praestat

            Hic: nam postquam aliis licere cernit,  

Ostensa satis eruditione,

Duri carpere praemium laboris,

Nunc tandem libet id, licet quod illis.

15            Ne quaeras igitur, Licentiate,   

An fructum liceat tui laboris

Jam tandem petere; ecce PETRE, multis

Idem si licuit, tibi licebit.

Quod restat, voveo; ratum sit opto;

20            Multis da, Deus alme, adepto honorem 

Annis ut liceat Licentiato

Fructu multiplici dein fruisci.

FRID.  MENIVS  P. L. C.

Hist. et Antiq. Prof. Publ.

 

12. Adr:  Petrus Goetschenius – Aut:  Johannes Weideling (cf. 9)                     

UUB, EAB, Riga LAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

An sis electus? Staupitius ille Luthero:

A Christi cunis incipe, certus eris.

Adde fidem Christi verbis; electus in illo,

qui retinet Christi verba fidemque, manet.

5            Nec caro, nec Satanas possunt divellere talem 

a Christo; Christum qui tenet, omne tenet.

Omne Deus; Deus in Christo; cui Christus in ore

ac animo residet, regnat in hocce Deus

Per sceptrum Verbi; Verbo ratione subacta

10                    ad finem Christi Spiritus huncce regit.  

  1. JOHANNES Weideling

Erff. Orient. Ling. Prof. P.

 

13. Adr:  Petrus Goetschenius – Aut: Johan Caspar Merclinus (cf. 9)                 

UUB, EAB, Riga LAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Monstrosum callens aenigma resolvere[3] Sphingis

Oedipus haut saxo dejiciendus erat.

Sed rudis arte datur facili molimine praeceps

Davus et horrendo deperit interitu.

5            Ingens finge mihi, torvum, cui lumen ademptum  

De CALVO monstrum nomine finge mihi!

Gordion ancipiti ceu nodum dissecat ense

Vt capiat Macedo Persidos imperium;

Marchica Germanis Ratenovia mittit ab oris,

10                        Vt non Marte, tamen, qui valet arte, virum:  

Qui valet arte virum, CONCRETOS rumpere nexus

Serpentis CALVI, qui valet arte Virum.

Ergo, LICET, cingas diademate tempora, PETRE

GOETSCHENI, valida dum rapis arma manu.

15            Dum rapis auspicio victricia Pallados arma,  

Felici pugnans sidere victor abi.

προσφωνησμενος

Johan Caspar Merclinus

Poëta Caesareus.

 

14.  Adr: Georgius Mancelius – Aut: Jacobus Skytte (Disputatio solennis de justificatione hominis peccatoris poenitentis coram Deo: quam /…/ in Regia Dorpatensi quae /…/ Livonum Academia est, praeside /…/ Andrea Virginio /…/ pro summo in theologia gradu consequendo publicae disquisitioni et censurae subjicit Georgius Mancelius, /…/ a. d. 19. Decembr. /…/ - Dorpati Livonorum, 1632: J. Pistorius)                                                                      UUB, H, EAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

ANAPAESTICVM PINDARICVM

MANCELIANO HONORI NVNCVPATVM

 

Artes nutrit honor, sapientum

Est scitum, hinc magnanimos perhibent

Romulidas virtuti et honori,

Juxta et iunctim, forma et facie

5            Quondam templa locasse gemella. 

Quippe ad celsi culmina honoris

Non iri tramite legitimo

Nisi per virtutem atque labores,

Virtutique adstare vicissim

10            Semper honorem dignum comitem

Pulcre et recte significabant.

Is namque est genius virtutis,

Vt, licet ipsa sibi sit precium

Amplum, solaque late niteat

15            Fortunae secura; usque tamen  

Blande, ut amasius ultro, invitam

Sequitur, vestigat, et  ambit honor:

Atque ut virtutem placidam; sic

Ambit honor virtutis amantes.

20            Sta tandem, sta docte GEORGI 

MANCELI, cara Dei cura!

Digno haud perpetuo fugiendus

En persequitur, vocat, urget honor

Jam longe meritum te amplectere

25            Tandem, ito obviam et accipe serta

Tibi nexa manu divae Vranies

Pridem confecta et nexa tibi.

Sed quid agas video, haud contentus

Tibi te dignum esse, cupis mundo

30            Cunctisque bonis ut te comprobes, 

Nil proprio tribuens iudicio.

Consilium veneror! moderamen

Laudo! tu studiosa iuventus

Oculos adverte, erige mentem,

35            Res dignas, quas imiteris, habes, 

Doctrinam, insignemque modestiam.

Hoc age! honore beata vigebis.

IACOBVS  SKYTTE,

Baro Suecus, et  Regiae Dorpaten-

sis Academiae Rector.

 

15. Adr: Georgius Mancelius – Aut: Andreas Virginius (cf. 14)

UUB, H, EAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

 

Sentio, quod dico, MANCELI, Vir Reverende,

Ornes, quam Spartam nactus, ut usque tuam.

Clarus nunc audis DOCTOR, VERBIque MINISTER,

Fungaris fide munere utroque, vide.

5                    Coelica sic capies aeternae munera vitae,    

Et dabitur capiti pulchra corona tuo.

Quod fiat, fiat, voveo de pectore toto:

O DEUS; huic voto pondus inesse iube.

Honoris et amicitiae ergo

faciebat

Andreas Virginius

SS. Theol. D. et P.

 

16. Adr: Georgius Mancelius – Aut: Johannes Weideling (cf. 14)              

 UUB, H, EAB, [Tartu UB]

GRATULATIO

 

Gratia justificat peccati crimine mersos:

Gratia at in IESV percipienda fide.

Efficit hanc Verbum Vatum IESVque Ministrum,

Qui cupit hanc, IESU  verba sequatur, amet.

5            Ex scripto monstrat Verbo MANCELIVS illam; 

In Verbo  totus, qui requiescit, habet.

Cunctos Cristicolae possunt pessundare Verbo

Photini socios Papicolasque simul.

Ad quid Aristotelis delira sophismata? Justos

10                    Dat Verbum JESVS, Gratia, sola fides.   

Spiritus obsignat Verbo, dein justificatus

Esto tenax justi zelotypusque boni.

Gratia persuadet; Verbum jubet, urget IESVS;

Spiritus atque fides perficit omne bonum.

15            Gratia cum reliquis praecedunt justificandum;  

Omne bonum semper justificatus agit.

2.Pet.2.             Ergo Papa; sues Epicuri de grege cedant:

Gratia Justificat; Gratia purificat.

Papa fremat, rugiatque Leo ranaeque coaxent:

20                    Gratia justificat: Gratia purificat.  

M.    JOHANNES  Weideling

Orient. Ling. Prof. P.

 

17. Adr: Jacob Scytte – Aut: Georgius Lilia [Stiernhielm] (Iacobi Skytte dissertatio de rebuspublicis. Academicae disquisitioni subiecta, respondente Benedicto Baazio, Dorpati, XVII. Kalend. Octob. – Dorpati Livonorum, 1632: J. Pistorius)

                                                      UUB, SKB, H, [Tartu UB]

GRATULATIO

 

GEORGII LILIAE

ADSESSORIS REGII

EPIGRAMMA

IN

 IACOBI SKYTTE [4]

BARONIS SVECI

DISSERTATIONEM.

 

                                    O Sueciam beatam!

                                    Hoc seculo, hisque fatis

                                    Ter, et quater beatam!

                                    Quae marte celsa, et arte

                        5                        Flores, vales, vigesque.   

                                    Cum marte certat artis

                                    Studium, tuos alumnos

                                    Decorare, et erudire.

                             En fata versa! nostram,

                        10                        O Suece, Teutho, Gallus, 

                                    Italus, feroxque Iberus

                                    Risere barbaram, olim,

                                    Probitatem, et innocentem

                                    Ineruditionem.

                        15                        Et simplicem vocari 

                                    Suecum, probro putarunt.

                             Contra (vicissitudo

                                    Miranda!) Teutho, Gallus,

                                    Italus, feroxque Iberus

                        20                        Et universus Orbis    

                                    Hodie vident, stupentque

                                    Decorem, elegantiamque,

                                    Martem, tuasque Musas,

                                    Gens Sueca, gens polita,

                         25                        Venerantur, et verentur. 

                             Ast haec vicissitudo

                                    Tanta, unde? nempe cui dat

                                    Populo Ducem probum Deus,

                                                Is affluet beatus

                        30                        Omni beatitate.

                                    GUSTAVUS, altus, heros

                                    Augustus, inclutusque,

                                    Sapiens, pius, triumphans,

                                    Virtute, marte, et arte

                        35                        Pollens, potens, decorus. 

                                    Hic est, hic est, beatam

                                    Qui praestat, ac vigentem

                                    Gentem suam, suarum.

                                    Splendore gratiarum.

                        40                        Splendore tactus isto

                                    Mentis bonae sacerdos          

                                    IACOBVS hicce SKYTTE,

                                    Illustris, hic, parentis

                                    Columen, decus, propago,

                        45                        Stirpique par imago.

                                    Generosus hicce, qui vix  

                                    Egressus ex ephebis,

                                    Aetate quippe prima,

                                    Par est, laboriosa et

                        50                        Longa viris politis

                                                Arte; antecellet omnes 

                                    et Marte[5] et arte pollens,

                                    Aetate grandiore.

                             Sic cogit ominari

                        55                        Praesens opus, labore

                                                Sane improbo, sed ipsi 

                                    Brachio levi peractum, in-

                                    genio igneo, stupendo

                                    Genio. Sed unde tantam

                        60                        Valentiam tibi, et vim,

                                                IACOBE chare, dicam,

                                    An coelitus profectam?

                                    Pol, coelitus profectam, et

                                    Quod amplius notandum:

                        65                        Stimulo ingemiscit altus

                                                Genius tuus, IACOBE    

                                    Gemino; alter, Rex, et alter,

                                    Patris est perennatura

                                    Ex eruditione.

                        70                        Laus. Sic IACOBE perge,

                                                Et par eris parenti,        

                                    Rerum universitati

                                    Clarus, simulque charus

                                    Regi incluto corusces.

                                  75                 Tu Sueciae juventus

                                                Generosa nostri inhaere   

                                    Vestigiis IACOBI, et

                                    Cur voce laetus alta

                                    Geminem hoc solenne habebo:

                        80                        O Sueciam beatam!

                                                Hoc seculo, hisque fatis

                                                Ter et quarter beatam!

 

18. Adr: Petrus Turdinus – Aut: Georgius Mancelius (Disputatio II. de personali duarum in Christo naturarum unione. Quam in Regia Academia Dorpatensi /…/ sub praesidio Andreae Virginii, /…/ publice discutiendam proponit Petrus Turdinus /…/ Ventilata /…/ ad diem < > 1632. – Dorpati Livonum, 1632: J.Pistorius)

                                                                                       SKB, [Tartu UB]

GRATULATIO

 

Pie docto et docte pio

Dn. RESPONDENTI.

 

Eργα νε´ων nosti quae sint, doctissime PETRE,

gnaviter hinc saxum volvis utraque manu.

Nempe animi nescit mutare iuventa vigorem:

NEC CADAT IN MENTEM TANTA RUINA TUAM!

5            Macte nova virtute, sacro invigilato labori,              

jam dudum tibi sunt praemia parta polo.

                                                                                                                                   

ς τχιστα σχεδασε

GEORGIUS  MANCELIVS

SS. Theol. Prof. ord. ad D. Joh. Pastor,

districtusque Dorpat. Praepositus

 

19. Adr: Petrus Turdinus  – Aut: Jacobus Langstadius (cf. 18)

                                  SKB, [Tartu UB]

GRATULATIO

Anagrammatismum

Petrus Johannes Turdinus Bothnius

H duobus in I mutatis.

Sit in virtute bonus si in arte bonus.[6]

 

Is bonus arte satis, quem concitat aemula virtus,

Enthea nam virtus perficit arte satis.

Instruit arte quidem, sed quos virtutis amantes

Artes et ingenuae quos pia Musa tenet,

5            Sed labor ac opus est, paucis, quos Phoebus amavit,   

Contigit, ut vere sint in utraque boni.

Vere in utraque bonum te cum, TVRDINE, coronat

Virga Sophia poli, virgo Sophia soli.

IN VIRTVTE BONVS maneas et IN ARTE BONVS SIS

10            Sic tibi conveniet nomen et omen idem.                    

Honoris et amoris ergo adponebat

JACOBUS LANGSTADIUS Erff. Thuring.

 

20. Adr: Georgius M. Zethaerus – Aut: Georgius Mancelius (Disputatio II. de philosophia in genere quae est de arte, eiusque natura, cui analogus tractatus est peripateticorum de quinque habitibus intellectualibus ex 6. Ethicorum desumptus, quem Alstedius sub titulo de Hexilogia persequitur. Quam /…/ in Academia Regia Dorpatensi gubernacula tenente /…/ Michaele Johan. Savonio /…/ publice ventilandam proponit Georgius M. Zethraeus /…/ ad. 1. Decembris /…/ - Dorpati Livonum, 1632: J.Pistorius)                                                                                         SKB, [Tartu UB]

GRATULATIO

 

Ornatiss. Dn. RESPONDENTI.

 

Praeceptore probo nihil est praestantius unquam,

discipulos vera qui probitate docet.

Sic studio docet hεc pubem SAVONIVS omni,

Stant ubi Dorptensis docta Lycaea scholae,

5            Auribus attentis ergo hunc audito GEORGI,    

DOCTORI reddens praemia digna tuo

Perge et Pierias (nam te decet) ire per artes,

nominis in laudem cedet id usque tui.

υ ν f.

GEORGIUS  MANCELIUS

SS. Theol. in Acad. Dorp.

Prof. Ord.



[1] Eteostichon annum 1632 exhibens

[2] Textus corruptus, pagina antecedente custos Calculum, cui calamo verba hunc candidum addita sunt U

[3] Textus corruptus U  R  T :  resolvere corr

[4] Cf. Samlade skrifter av Georg Stiernhielm. Utgivna av Johan Nordström ach Bernt Olsson. In: Svenska Författare utgivna av Svenska vitterhetssamfundet VIII. Första delen, andra bandet, fjärde häftet. Lund: Bloms Boktrykeri AB 1987, Editio 168-170, Commentarium 587-589.

[5] Marte U S : et Marte Nordström & Ohlsson

[6] Anagramma non recte constructum